Logo gotowinamature.pl

Czy dobra materialne czynią człowieka szczęśliwym?

Dominika Matysiak
6 lutego 2026
4 min czytania
Czy dobra materialne czynią człowieka szczęśliwym?
Spis treści

Brak nagłówków w treści artykułu

Czy dobra materialne czynią człowieka szczęśliwym? Omów zagadnienie na podstawie Skąpca Moliera. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.

Współczesny świat zdominowany jest przez pogoń za sukcesem, co szczególnie widać w postawie młodych ludzi dążących do kariery za wszelką cenę. Choć majątek potrafi dać niemal nieograniczone możliwości, bywa również przyczyną upadku, zniszczenia osobowości oraz odejścia od wyznawanych wartości. Literatura od wieków analizuje, jak wielki wpływ na życie człowieka mają finanse, często stawiając go przed dylematem: mieć czy być. Istnieją jednak utwory udowadniające, że odrzucenie konsumpcjonizmu i rezygnacja z bogactw mogą stać się prostą drogą do osiągnięcia spokoju.

Teza: czy dobra materialne czynią człowieka szczęśliwym?

Od dawna wybór pomiędzy dobrami materialnymi a duchowymi, znany jako mieć albo być, pozostaje jedną z najważniejszych decyzji, która definiuje postawy życiowe ludzi.

Argumentacja: czy dobra materialne czynią człowieka szczęśliwym?

Komedia Moliera to przede wszystkim studium chorobliwej chciwości Harpagona, który na stałe wszedł do kultury jako ikona skąpstwa i bezwzględnego gromadzenia majątku. Jak celnie ujął to Tadeusz Boy-Żeleński, tak skrajna żądza posiadania z jednej strony budzi odrazę i lęk, z drugiej zaś prowokuje do śmiechu. Te dwa oblicza widać wyraźnie w codziennych działaniach bohatera – skąpstwo wobec siebie wydaje się zabawne, jednak gdy uderza w bliskich, służbę czy pożyczających pieniądze na lichwiarski procent, staje się niszczycielską siłą.

Sytuację pogarsza fakt, że akcja toczy się w XVII-wiecznej rzeczywistości, gdzie patriarchat dawał ojcu prawo do decydowania o wszystkim i nieograniczoną władzę nad losem dzieci, zmuszając je do całkowitej uległości wobec jego postanowień. W "Skąpcu" małżeństwo postrzegane jest przede wszystkim jako transakcja finansowa, w której niezbędnym elementem pozostaje wniesienie posagu przez pannę młodą. Taki stan rzeczy jedynie umacnia pozycję pieniądza jako głównego bodźca sterującego zachowaniem ludzi.

dobra materialne w życiu człowieka zaślepiają go i stają się jedynym bodźcem do działania jak u Harpagona

Nadmierna chciwość doprowadza do ruiny nie tylko relacje rodzinne Harpagona, ale przede wszystkim jego samego. Postępująca degradacja osobowości sprawia, że ta postać wyzbywa się godności oraz honoru, stając się okrutnikiem gotowym na wszystko w imię pomnożenia majątku. Skupienie się wyłącznie na gromadzeniu dóbr potrafi zniszczyć ludzką psychikę, marzenia i sferę duchową, sprawiając, że człowiek staje się nędzarzem, mimo posiadania pełnego skarbca. Pieniądz w tym świecie to potężna siła rządząca losem jednostki, stawiająca każdego przed ostatecznym wyborem: czy ważniejsze jest być, czy mieć.

Kontekst: czy dobra materialne czynią człowieka szczęśliwym?

  1. Lalka, Bolesław Prus: w tej powieści pieniądze służą jako środek do zdobywania uczuć i otwierania perspektyw rozwoju – główny bohater inwestuje, wierząc, że w ten sposób zdobędzie szacunek arystokracji i serce panny Łęckiej. Ostatecznie jednak okazuje się, że zbyt silna koncentracja na dobrach materialnych to niebezpieczna iluzja, która nieuchronnie prowadzi do bolesnego rozczarowania. 
  2. Opowieść wigilijna, Charles Dickens: Ebenezer Scrooge zbudował swoją pozycję zawodową dzięki ogromnej dyscyplinie i wyrzeczeniom, jednak w wymiarze ludzkim poniósł całkowitą porażkę moralną. Skupienie się wyłącznie na bogactwie poskutkowało bolesną samotnością oraz brakiem miłości. Dopiero wewnętrzne odrodzenie pozwoliło mu zrozumieć, że radość życia płynie z wartości niematerialnych. 

Zamiast tracić czas na domysły i stres przed maturą, zgarnij kompletny zestaw odpowiedzi na pytania jawne, opracowany pod przez egzaminatorkę!

Artykuły powiązane