Moralna odpowiedzialność za czyny

Moralna odpowiedzialność za czyny. Omów zagadnienie na podstawie Makbeta Williama Szekspira. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.

Literatura nigdy nie unikała tematów wywołujących dyskusję. Jednym z takich jest motyw odpowiedzialności za popełnione czyny, czyli problem winy i kary. Osoby, które w swoim życiu dopuściły się niecnych zachowań, musiały zazwyczaj ponieść konsekwencje swojego postępowania. Pisarze nie bez przyczyny są zafascynowani takimi postaciami.

Negatywny bohater intryguje czytelnika, wręcz zachęca do pogłębienia lektury. Sposób, w jaki przedstawiony jest ten topos, zależy od:

1. epoki,
2. kontekstu kulturowego,
3. kontekstu światopoglądowego,
4. systemu wartości przyjętego przez bohaterów.

W istocie, sami winowajcy reagowali na nałożone na nich kary w różny sposób. Niektórzy decydowali się na pokorę, inni woleli popełnić nawet samobójstwo, aby uniknąć konsekwencji swoich działań.

Moralna odpowiedzialność za czyny - teza

Bohaterowie, którzy popełnili winę, muszą wziąć na siebie moralną odpowiedzialność za swoje czyny.

Moralna odpowiedzialność za czyny - argumentacja

Małżeństwo uwikłane w liczne zbrodnie ukazuje renesansowy dramat "Makbet" autorstwa Williama Szekspira. Tytułowego bohatera poznajemy początkowo jako szlachetnego rycerza i lojalnego poddanego. Jego podejście do życia ulega zmianie po spotkaniu z czarownicami i usłyszeniu ich przepowiedni. Otóż wiedźmy oznajmiły mu, że w przyszłości zasiądzie na tronie. Ta sytuacja zupełnie odmienia charakter bohatera, wprowadzając do utworu sytuację tragiczną.

Makbet zaczyna wpadać w pułapkę zbrodniczych czynów. Z zimną krwią morduje każdego, kto staje na jego drodze. Ostatecznie nie jest już w stanie się powstrzymać. Władza go zaślepia. Aby zrealizować pragnienie panowania, niestety wybiera najgorszą drogę – krwawe morderstwa. I choć wydawałoby się, że bohater osiągnął swój cel, nagle okazuje się zbyt słaby psychicznie. Zaczynają go dręczyć wyrzuty sumienia i halucynacje. Za swoje przewinienia płaci wysoką cenę. Popada w obłęd, a później zostaje sam pośród trupów.

Podobna kara dosięga jego małżonkę, Lady Makbet. Jest to postać gotowa na każde poświęcenie. Perspektywa stania się królową całkowicie ją zaślepia. Warto podkreślić, że szekspirowska bohaterka nie zabija osobiście, a jednak jawi się jako większa zbrodniarka niż mąż. Spotkały ją za to zasłużone konsekwencje:

1. zaczęła lunatykować,
2. miewała halucynacje,
3. dręczyły ją wyrzuty sumienia.

Próbowała usunąć niewidoczne plamy krwi ze swoich dłoni. Jej szaleństwo i choroba psychiczna ostatecznie doprowadziły ją do odebrania sobie życia. Pisarz, przedstawiając sylwetki tych zbrodniarzy, akcentuje ważną prawdę: nie istnieje wina bez kary. Każde naruszenie porządku moralnego musi znaleźć swój finał przed sądem bożym.

Moralna odpowiedzialność za czyny - kontekst

Bohater "Zbrodni i kary" Fiodora Dostojewskiego uważa, że jako jednostka duchowo wyższa, ma prawo do zabijania. Na swoją ofiarę wybiera zatem nędzną lichwiarkę. Nie zdaje sobie jednak sprawy, że morderstwo to czyn, za który człowiek musi ponieść konsekwencje. Rodion ostatecznie nie zrealizował żadnego ze swoich celów. Samodzielnie i dobrowolnie uznał się za mordercę.

Skąd ta nagła przemiana? Okazuje się, że siłą, która zmienia bohatera, jest miłość. Pod wpływem uczucia do Soni Raskolnikow zrozumiał, że prawdziwym przestępstwem było pozbawienie życia drugiego człowieka.

Moralna odpowiedzialność za czyny - podsumowanie

Ocena zachowania bohaterów literackich jest uzależniona od hierarchii wartości oraz kodeksu etycznego każdej jednostki. Sumienie ludzkie stanowi najbardziej sprawiedliwego sędziego moralnego. Omówione postacie dopuściły się różnych przestępstw i spotkały ich za nie inne konsekwencje. Temat winy i kary pozostaje zagadnieniem ponadczasowym, aktualnym w każdej epoce.