- 0,00 zł0TWÓJ KOSZYK
Aktualnie nie dodałeś nic do koszyka
Dodaj produkty, aby rozpocząć zakupy
- Logowanie
Artykuły z kategorii Odpowiedzi do pytań jawnych
Prawa boskie a prawa ludzkie. Omów zagadnienie na podstawie Antygony Sofoklesa. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.Od zarania dziejów ludzkość funkcjonuje w obrębie dwóch systemów prawnych: jeden jest dziełem człowieka, natomiast drugi, zdaniem wielu, wywodzi się z woli Stwórcy lub wynika z samej natury. Prawa ludzkie ulegają ciągłym przeobrażeniom pod wpływem czasu, lokalnych uwarunkowań czy woli rządzących. Prawa boskie uznawane są za stałe, ponadczasowe i obowiązujące każdego człowieka, bez względu na epokę.Bywają jednak sytuacje, w których te dwa światy - ustanowione przez człowieka oraz Boga - stają ze sobą w jawnej sprzeczności. Pojawia się wówczas dylemat: kogo słuchać w pierwszej kolejności? Czy lojalność należy się państwu, czy może wewnętrznemu głosowi sumienia? Co stanowi wyższą wartość - porządek społeczny czy zasady moralne?Prawa boskie a prawa ludzkie - tezaPrawa boskie, utożsamiane z powszechnymi wartościami dobra, sprawiedliwości oraz poszanowania godności bliźniego, powinny zajmować nadrzędną pozycję w hierarchii ważności. Choćby kolidowały z odgórnymi rozporządzeniami władz, są one fundamentem człowieczeństwa.Prawa boskie a prawa ludzkie - argumentacja W tragedii Sofoklesa obserwujemy starcie Antygony z Kreonem, władcą Teb. Główna bohaterka, działając w zgodzie z prawem boskim dotyczącym pochówku zmarłych, postanawia pogrzebać brata, Polinika, wbrew surowemu zakazowi króla. W jej przekonaniu prawo boskie, nakazujące otoczenie zmarłego czcią, pozostaje nienaruszalne i absolutne, nawet jeśli akt buntu wobec władcy wiąże się z wyrokiem śmierci.Z kolei Kreon jest reprezentantem prawa ludzkiego, czyli ustawy państwowej mającej na celu utrzymanie dyscypliny i stabilności. Jego decyzja wynika z pobudek politycznych - pragnie surowo potępić zdrajcę, by w ten sposób wzmocnić swoją pozycję jako władcy. Nie zakłada jednak, że bezkompromisowa postawa Antygony obnaży słabości moralne jego postanowienia. Ostatecznie tragiczne konsekwencje, przejawiające się w samobójczej śmierci Antygony, Hajmona oraz Eurydyki, świadczą o tym, że lekceważenie praw boskich skutkuje nieuchronną katastrofą.Autor unika wskazywania jednej, słusznej racji, kładąc raczej nacisk na to, że brak porozumienia między tymi dwoma sferami doprowadza do tragedii. Antygona kończy życie jako ofiara w obronie wartości moralnych, natomiast Kreon, choć zachowuje tron, zostaje moralnie pokonany.Prawa boskie a prawa ludzkie - kontekst (historycznoliteracki)Dzieło Sofoklesa to klasyczna tragedia grecka, która powstała w V w. p.n.e., gdy ateńska demokracja przeżywała swój rozkwit. Greckie tragedie regularnie podejmowały problematykę religijną i moralną, skłaniając odbiorców do rozważań nad położeniem człowieka wobec świata oraz relacji z bogami. Spór o pierwszeństwo między prawami boskimi a ludzkimi stanowił powracający motyw, mający uczyć pokory i rozwagi poprzez doświadczenie katharsis, czyli emocjonalnego oczyszczenia odbiorcy.Prawa boskie a prawa ludzkie - podsumowanieStarcie między prawem boskim i ludzkim ma charakter uniwersalny i pozostaje żywe również współcześnie, zwłaszcza gdy obowiązujące przepisy kłócą się z wewnętrznym głosem człowieka. Losy Antygony dowodzą, że system prawny pozbawiony etycznego fundamentu często staje się przyczyną ludzkich dramatów, a sprawiedliwość wymaga oparcia na ogólnych wartościach moralnych.Z gotowym opracowaniem nie musisz improwizować na maturze ustnej! Odpowiedzi do wszystkich 76 pytań zostały przygotowane przez egzaminatorkę.
Motyw tańca śmierci. Omów zagadnienie na podstawie znanych Ci fragmentów Rozmowy Mistrza Polikarpa ze Śmiercią. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.Koniec życia stanowi nieodłączny element ludzkiego losu. Literatura od zawsze podejmowała motyw przejścia na "drugą stronę", którego korzeni można dopatrywać się w średniowiecznym piśmiennictwie. Ówczesna fascynacja tematyką śmierci wynikała z:panujących uwarunkowań polityczno-społecznych,dominującej religii i filozofii,specyficznej mentalności ludzi tamtej epoki.Jednym z najbardziej charakterystycznych wówczas zjawisk stał się motyw "danse macabre", czyli taniec śmierci.Szczególnie wyraźnie tendencja ta zaznaczyła się w sztukach plastycznych średniowiecza. Ukazywały one alegoryczny korowód przedstawicieli różnych stanów społecznych, prowadzony przez kościotrupa, co miało podkreślać równość wszystkich ludzi w obliczu tego zjawiska. Zagadnienie to stało się inspiracją dla twórców kolejnych epok, ulegając z czasem znaczącym przekształceniom. Wraz z upływem lat ewoluowało zarówno postrzeganie samej śmierci, jak i przedstawianie postaci biorących udział w tym symbolicznym tańcu.Motyw tańca śmierci - tezaWywodzący się ze średniowiecza motyw tańca śmierci akcentował zainteresowanie końcem życia oraz ukazywał kruchą i nietrwałą naturę ziemskiego bytowania.Motyw tańca śmierci - argumentacja Warto przywołać średniowieczny tekst zatytułowany "Rozmowa mistrza Polikarpa ze Śmiercią". Tytułowa bohaterka przyjmuje w nim rolę mentorki, która dyskutuje z ciekawym jej natury mędrcem. Rozmówczyni została upersonifikowana, zyskując wyraźne ludzkie cechy. To właśnie Śmierć, a nie mędrzec, dominuje w utworze i - paradoksalnie - sprawia wrażenie postaci nadzwyczaj realnej. Wykreowano ją jako kobietę o budzącym odrazę wizerunku, której organizm znajduje się w stadium zaawansowanego rozkładu. Pozbawiona warg, ze zwisającym fragmentem nosa i obnażonymi, wielkimi zębami, przypomina kościotrupa, z którego osypują się kawałki ciała. Przepasana białą płachtą, trzyma w dłoniach potężną kosę. Reakcja Polikarpa, który mdleje na ten widok, wydaje się w tej sytuacji zupełnie uzasadniona.Wizerunek ten został nakreślony w konwencji groteskowej, co autor osiągnął poprzez zestawienie elementów grozy z humorem. Śmierć wyjaśnia Polikarpowi swoje ziemskie zadania. Wspomina, że powstała w chwili popełnienia grzechu pierworodnego, ukryta w owocu spożytym przez Ewę. Od tamtego momentu wiernie asystuje ludzkości w podróży ku końcowi życia. Utwór realizuje topos danse macabre, głosząc absolutną równość wszystkich ludzi wobec śmierci. Ta najstarsza z kobiet nie uznaje żadnych wyjątków, dosięgając:zamożnych,biednych,wybitnie uzdolnionych,a także tych o skromniejszym intelekcie. Dla niej podziały społeczne i majątkowe nie mają najmniejszego znaczenia.Nauczycielka wyjaśnia również uczonemu swoją rolę w dniu Sądu Ostatecznego. Ponieważ Bóg trwa wiecznie, śmierć nie ma do niego dostępu. Jej rola ogranicza się do zaganiania grzeszników w stronę piekielnych czeluści. Będą oni tam znosić tak straszliwe tortury, że jedynym ich marzeniem stanie się kres cierpienia. Ona jednak pozostanie nieugięta i niewzruszona na te błagania. Istnieje metoda na uniknięcie tak tragicznego losu - wystarczy trwać w bliskości ze Stwórcą za życia i pamiętać o nim w podróży ku wieczności. Śmierć nie jest tu jednak przedstawiona jako postać jednoznacznie zła. Przemawia tonem opanowanym i łagodnym, pragnąc nie tyle przerazić Polikarpa, co udzielić mu pewnych wskazówek.Motyw tańca śmierci - kontekstTaniec śmierci, Hans Holbein: idea śmierci, jako wszechwładnej monarchini, porywającej do tańca przedstawicieli każdego szczebla drabiny społecznej, została uwieczniona w cyklu drzeworytów Hansa Holbeina pt. "Taniec śmierci". Na wszystkich postać śmierci oraz jej ofiara stanowią centralny punkt kompozycji.Tango, Sławomir Mrożek: koncepcję tańca splecionego z kresem życia odnajdujemy w dramacie Sławomira Mrożka. Już sam tytuł naprowadza na obecność toposu, który pełni ważną rolę w interpretacji całego utworu. Motyw "danse macabre" uległ tutaj przekształceniu i został wykorzystany do zobrazowania nadchodzącego końca inteligencji mieszczańskiej.Motyw tańca śmierci - podsumowanieKoncepcja korowodu tanecznego ze śmiercią wywodzi się z dorobku artystycznego średniowiecza. Motyw tańca (dance macabre) był związany z ówczesną silną koncentracją na samym zjawisku śmierci. Twórcy w późniejszych epokach wielokrotnie modyfikowali ten topos, nadając mu coraz to nowsze znaczenia symboliczne. Jego interpretacja była zazwyczaj ściśle powiązana z konkretnymi czasami historycznymi.Zamiast tracić czas, postaw na gotowe schematy - zdaj maturę ustną z opracowaniem pytań jawnych przygotowanym przez egzaminatorkę Anetę Pyrgiel.
Praca jako pasja człowieka. Omów zagadnienie na podstawie Lalki Bolesława Prusa. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.Motyw pracy od wieków gości na kartach literatury wszystkich epok. Twórcy w swoich tekstach przedstawiali postacie, które darzyły swoje zajęcia ogromnym szacunkiem bądź uznawały je jedynie za uciążliwy obowiązek. Dzięki takiemu zabiegowi artyści zyskali narzędzie do prezentowania hierarchii wartości bohaterów oraz dokonywania ich charakterystyki i osądu moralnego.Praca jako pasja człowieka - tezaWartość postaci w literaturze wyznacza to, w jaki sposób podchodzi ona do swojej pracy.Praca jako pasja człowieka - argumentacja Losy głównego bohatera powieści Bolesława Prusa "Lalka", czyli Stanisława Wokulskiego, są nierozerwalnie splecione z typowym dla pozytywizmu entuzjazmem do nauki oraz rozwoju cywilizacyjnego. W momencie wejścia w dorosłość na czoło jego priorytetów wysuwa się pragmatyczna potrzeba zbudowania solidnego fundamentu finansowego. Bohater ma świadomość, że jedynie wytrwałość i rzetelny wysiłek mogą przynieść mu sukces. Edukację zaczyna w ojczyźnie, by później kontynuować ją na Syberii. Po powrocie do Warszawy wchodzi w związek małżeński z właścicielką sklepu, co staje się punktem wyjścia do budowania własnej fortuny na handlu. Jego pozycja biznesowa rośnie w zdumiewającym tempie – powołuje do życia spółkę handlującą ze Wschodem oraz rozwija kontakty handlowe w Bułgarii i we Francji. Mimo tych sukcesów, aktywność zawodowa nie przynosi mu upragnionego spełnienia. W rzeczywistości gromadzony kapitał miał służyć wyłącznie jako narzędzie do pozyskania względów Izabeli Łęckiej.Prawdziwym entuzjastą swoich obowiązków był bez wątpienia Ignacy Rzecki, oddany druh Wokulskiego. Stary subiekt z niezwykłą precyzją oraz starannością wykonywał swoją pracę, pilnując najdrobniejszych detali i pozostając całkowicie lojalnym wobec pracodawcy (Wokulskiego). Jego zaangażowanie wykracza poza standardowy zakres czynności, czego dowodem jest poświęcanie każdej niedzieli na własnoręczne przygotowywanie wystaw sklepowych.Społeczność żydowska cechuje się dużą dynamiką, przedsiębiorczością oraz zmysłem handlowym. Jej przedstawiciele nie stronią od transakcji i potrafią po mistrzowsku wykorzystać rynkowe okazje, takie jak licytacje czy przejmowanie upadających przedsiębiorstw. Swoje zyski czerpią również z tzw. lichwy, czyli działalności pożyczkowej, operując odsetkami oraz procentami od powierzonych im kapitałów.Z kolei arystokracja wybiera życie w bezczynności i manifestuje pogardę wobec pracy zarobkowej. Trwonią majątki na luksusowe przyjęcia, bale, gonitwy konne czy wizyty w teatrach i salonach. Funkcjonują oni w rzeczywistości, która przypomina nieustanne, beztroskie wakacje.Praca jako pasja człowieka - kontekstDżuma, Albert Camus: w powieści Alberta Camusa doktor Bernard Rieux postrzega swoje obowiązki jako życiowe powołanie, a nie wyłącznie sposób na zarobek. Mimo braku wiary w siłę wyższą, odczuwa silną wewnętrzną potrzebę niesienia pomocy potrzebującym, upatrując w tym oddaniu sensu własnej egzystencji. Jego podejście dowodzi, że praca może stać się prawdziwą pasją oraz fundamentem moralnego zobowiązania wobec bliźnich.Chłopi, Władysław Stanisław Reymont: w powieści Reymonta Maciej Boryna stanowi wzór gospodarza, dla którego uprawa roli jest nie tylko zajęciem, ale i fundamentem życia. Wszystko podporządkowuje ziemi - starannie ją pielęgnuje i powiększa swój stan posiadania, uznając grunt za najwyższą wartość. Scena, w której umierający bohater wykonuje gest siewu, dobitnie pokazuje jego nierozerwalną więź z własnym gospodarstwem.Praca jako pasja człowieka - podsumowanieSposób, w jaki postacie literackie podchodziły do swojej pracy, zarówno służył autorom jako narzędzie do ich oceny, część ich osobowości, jak i pozwalał na zdefiniowanie wartości człowieka. Opanuj maturę ustną bez zbędnego stresu - gotowe odpowiedzi na pytania jawne to niezbędnik każdego maturzysty.
Świat ducha a świat rozumu. Omów zagadnienie na podstawie Romantyczności Adama Mickiewicza. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.Epoka romantyzmu to dla Polski okres fundamentalnych zmian. Po upadku powstania narodowego nasza ojczyzna wciąż pozostawała w okowach zaborców. Twórcy, chcąc pokrzepić serca rodaków, poddawali analizie przeszłość i wyznaczali świeże koncepcje odzyskania niepodległości. Równocześnie przewartościowaniu uległo postrzeganie roli poety oraz znaczenia poezji. W takich okolicznościach ukształtował się spór klasyków z romantykami. "Poprzednikom" wytykano, że sam rozum nie wystarczy do pojęcia świata, gdyż teraz fundamentem twórczości miały stać się emocje, sfera duchowa i intuicja. Z tego powodu w owym czasie niezwykłą popularność zyskały wątki metafizyczne oraz nadprzyrodzone. To właśnie w epoce romantyzmu zjawy, sny i duchy zaczęły dominować w rzeczywistości kreowanej przez autorów.Świat ducha a świat rozumu - teza Zderzenie sfery metafizycznej z racjonalizmem kształtuje zachowania oraz postawy moralne postaci oraz nadaje dziełu wymiar tragiczny.Świat ducha a świat rozumu - argumentacja Tego typu konflikt został ukazany w balladzie "Romantyczność" Adama Mickiewicza. Główną postacią jest tutaj Karusia, której zachowanie sugeruje obłęd. Dziewczyna dostrzega swojego nieżyjącego ukochanego, prowadzi z nim dialogi i głęboko to przeżywa. Wokół niej gromadzi się tłum gapiów. Rodzi się wątpliwość: czy bohaterka rzeczywiście straciła rozum, czy może realnie obcuje z wymiarem nadprzyrodzonym, który często jest nie dostrzegany lub wypierany? Prosty lud ufa jej świadectwu. Jednak w grupie znajduje się także starzec, który drwi z całej sytuacji i wyśmiewa zabobony, uznając widzenia za zwykłe oszustwo.Ostateczny werdykt wydaje narrator, który staje po stronie Karusi. Przekonuje on, że to nie wiedza i mądrość są kluczem do zrozumienia świata, lecz serce. Pod postacią starca Mickiewicz ukrył Jana Śniadeckiego, konserwatywnego uczonego - astronom został przedstawiony jako ufający jedynie "szkiełku i oku" w procesie odkrywania prawdy. W utworze uosabia on ograniczone horyzonty oraz niechęć do przyjmowania nowych idei. Ten bohater symbolizuje także postawę blokującą twórczy rozwój i hamującą postęp młodego pokolenia.Od stuleci ludzkość zmaga się z dylematami wynikającymi ze starcia intuicji, serca i ducha z chłodnym rozumem. Refleksje płynące z emocji oraz te oparte na racjonalnej analizie znacząco się od siebie różnią. Bywają one tak skrajnie odmienne, jak dzień różni się od nocy. Wystarczy spojrzeć na dany problem z innej perspektywy, aby dzięki wrażliwości serca dostrzec detale, które przy czysto logicznym podejściu pozostałyby niewidoczne.Świat ducha a świat rozumu - kontekst"Lalka", Bolesław Prus: Stanisław Wokulski to postać, którą przenikają cechy romantyka oraz pozytywisty. Z jednej strony jawi się jako przedsiębiorczy realista, skupiony na pomnażaniu majątku i działaniu dla pożytku ogółu. Z drugiej zaś jest targany uczuciem do Izabeli Łęckiej, które tłumi jego logiczne myślenie i skutkuje życiową porażką. Losy Wokulskiego stanowią dowód na to, że rozsądek i serce często pozostają w sprzeczności, a ich wewnętrzny spór potrafi zdeterminować całą egzystencję człowieka."Zbrodnia i kara", Fiodor Dostojewski: Rodion Raskolnikow w pierwszej fazie swoich działań polega wyłącznie na intelekcie, kreując koncepcję "ludzi nadzwyczajnych" i używając jej do usprawiedliwienia morderstwa. Niemniej jednak, po zabójstwie lichwiarki, bohatera zaczynają dręczyć wyrzuty sumienia oraz dotyka go ból egzystencjalny. To okazuje się potężniejsze niż jego logiczne argumentacje. Dzieło Dostojewskiego obrazuje triumf sfery uczuciowej i moralności nad wyrachowanym racjonalizmem, a także pokazuje proces wewnętrznej przemiany człowieka.Nie improwizuj na maturze. Zamiast tego wejdź na egzamin z gotowym schematem w głowie. Sprawdź opracowane odpowiedzi do pytań jawnych - wszystkie 76 zagadnień w jednym miejscu.
Moralna odpowiedzialność za czyny. Omów zagadnienie na podstawie Makbeta Williama Szekspira. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.Literatura nigdy nie unikała tematów wywołujących dyskusję. Jednym z takich jest motyw odpowiedzialności za popełnione czyny, czyli problem winy i kary. Osoby, które w swoim życiu dopuściły się niecnych zachowań, musiały zazwyczaj ponieść konsekwencje swojego postępowania. Pisarze nie bez przyczyny są zafascynowani takimi postaciami.Negatywny bohater intryguje czytelnika, wręcz zachęca do pogłębienia lektury. Sposób, w jaki przedstawiony jest ten topos, zależy od: epoki,kontekstu kulturowego,kontekstu światopoglądowego,systemu wartości przyjętego przez bohaterów.W istocie, sami winowajcy reagowali na nałożone na nich kary w różny sposób. Niektórzy decydowali się na pokorę, inni woleli popełnić nawet samobójstwo, aby uniknąć konsekwencji swoich działań.Moralna odpowiedzialność za czyny - tezaBohaterowie, którzy popełnili winę, muszą wziąć na siebie moralną odpowiedzialność za swoje czyny.Moralna odpowiedzialność za czyny - argumentacja Małżeństwo uwikłane w liczne zbrodnie ukazuje renesansowy dramat "Makbet" autorstwa Williama Szekspira. Tytułowego bohatera poznajemy początkowo jako szlachetnego rycerza i lojalnego poddanego. Jego podejście do życia ulega zmianie po spotkaniu z czarownicami i usłyszeniu ich przepowiedni. Otóż wiedźmy oznajmiły mu, że w przyszłości zasiądzie na tronie. Ta sytuacja zupełnie odmienia charakter bohatera, wprowadzając do utworu sytuację tragiczną.Makbet zaczyna wpadać w pułapkę zbrodniczych czynów. Z zimną krwią morduje każdego, kto staje na jego drodze. Ostatecznie nie jest już w stanie się powstrzymać. Władza go zaślepia. Aby zrealizować pragnienie panowania, niestety wybiera najgorszą drogę – krwawe morderstwa. I choć wydawałoby się, że bohater osiągnął swój cel, nagle okazuje się zbyt słaby psychicznie. Zaczynają go dręczyć wyrzuty sumienia i halucynacje. Za swoje przewinienia płaci wysoką cenę. Popada w obłęd, a później zostaje sam pośród trupów.Podobna kara dosięga jego małżonkę, Lady Makbet. Jest to postać gotowa na każde poświęcenie. Perspektywa stania się królową całkowicie ją zaślepia. Warto podkreślić, że szekspirowska bohaterka nie zabija osobiście, a jednak jawi się jako większa zbrodniarka niż mąż. Spotkały ją za to zasłużone konsekwencje:zaczęła lunatykować,miewała halucynacje,dręczyły ją wyrzuty sumienia.Próbowała usunąć niewidoczne plamy krwi ze swoich dłoni. Jej szaleństwo i choroba psychiczna ostatecznie doprowadziły ją do odebrania sobie życia. Pisarz, przedstawiając sylwetki tych zbrodniarzy, akcentuje ważną prawdę: nie istnieje wina bez kary. Każde naruszenie porządku moralnego musi znaleźć swój finał przed sądem bożym. Moralna odpowiedzialność za czyny - kontekstBohater "Zbrodni i kary" Fiodora Dostojewskiego uważa, że jako jednostka duchowo wyższa, ma prawo do zabijania. Na swoją ofiarę wybiera zatem nędzną lichwiarkę. Nie zdaje sobie jednak sprawy, że morderstwo to czyn, za który człowiek musi ponieść konsekwencje. Rodion ostatecznie nie zrealizował żadnego ze swoich celów. Samodzielnie i dobrowolnie uznał się za mordercę.Skąd ta nagła przemiana? Okazuje się, że siłą, która zmienia bohatera, jest miłość. Pod wpływem uczucia do Soni Raskolnikow zrozumiał, że prawdziwym przestępstwem było pozbawienie życia drugiego człowieka.Moralna odpowiedzialność za czyny - podsumowanieOcena zachowania bohaterów literackich jest uzależniona od hierarchii wartości oraz kodeksu etycznego każdej jednostki. Sumienie ludzkie stanowi najbardziej sprawiedliwego sędziego moralnego. Omówione postacie dopuściły się różnych przestępstw i spotkały ich za nie inne konsekwencje. Temat winy i kary pozostaje zagadnieniem ponadczasowym, aktualnym w każdej epoce.
Stan wojenny z perspektywy obcokrajowca. Omów zagadnienie na podstawie utworu Profesor Andrews w Warszawie Olgi Tokarczuk. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.Stan wojenny to okres w historii Polski, który rozpoczął się 13 grudnia 1981 r. i trwał do 22 lipca 1983 r. Czas ten charakteryzował się aresztowaniami opozycjonistów, wprowadzeniem cenzury, inwigilacji i podsłuchów. Jego celem było ograniczenie życia codziennego Polaków oraz stłumienie sprzeciwu politycznego, zwłaszcza ruchu "Solidarność". Tysiące działaczy opozycji trafiło do więzień, mimo że nie postawiono im żadnych zarzutów. Władzę nad państwem przejęło wojsko, ZOMO. Ówczesny rząd, posługując się siłą, strachem i przemocą, usiłował wpłynąć na społeczeństwo, aby utrzymać swoją pozycję.Stan wojenny z perspektywy obcokrajowca - tezaZ perspektywy kogoś z zewnątrz, np. obcokrajowca, stan wojenny wywołuje szok i głębokie poczucie przygnębienia. Stan wojenny z perspektywy obcokrajowca - argumentacja W opowiadaniu Olgi Tokarczuk "Profesor Andrews w Warszawie" został przedstawiony pesymistyczny i złowrogi obraz polskiej stolicy. Można domniemywać, że autorka osadziła czas akcji na grudzień 1981 roku, czyli na moment wprowadzenia w kraju stanu wojennego. Wydarzenia te rozgrywają się w ciągu kilku dni. Dokładnie 12 grudnia do Warszawy przybywa tytułowy psychoanalityk - profesor Andrews. Miał w planach spotkania ze studentami, wygłoszenie serii wykładów na uczelniach oraz zwiedzanie wybranych miast. Miała to być zwykła naukowo-turystyczna wizyta.Jednak już pierwszej nocy zaczynają dziać się rzeczy niezrozumiałe dla profesora. Przydzielona mu opiekunka nagle przestaje odbierać telefony. Nie udaje mu się także nawiązać kontaktu ze znajomymi z Anglii. Naukowiec zostaje sam w wynajętej kawalerce. Obserwuje na ulicach czołgi, ZOMO i wozy opancerzone.Początkowo Warszawa wydaje mu się nawet egzotyczna z racji tej sytuacji. Jednakże, rosnąca liczba zdarzeń zaczyna zdumiewać psychoanalityka. Kiedy decyduje się na zwykłe zakupy, okazuje się, że jedynym towarem dostępnym na półce jest ocet. Ludzie stojący w kolejce po ryby unikają kontaktu wzrokowego i patrzą na własne stopy, gdy mijają ich żołnierze. Profesor zaczyna rejestrować coraz więcej paradoksów i niepojętych dla niego sytuacji.Świat, na który patrzy, jest brudny i ponury. W kawiarni siedzi bezzębna starsza kobieta, melancholijnie wpatrująca się w okno. W zasadzie jedynym ratunkiem przed narastającą apatią staje się alkohol - profesor Andrews upija się najpierw trunkiem kupionym na lotnisku, a następnie przyjmuje zaproszenie od napotkanego mężczyzny, który częstuje go bimbrem. Można zatem wyciągnąć wniosek, że stolica jest miejscem, gdzie ciężko zapanować nad emocjami. Króluje tam poczucie strachu i totalnej bezsilności.W opowiadaniu jedyną ucieczką od trudów codzienności staje się właśnie alkohol. Stolica jest ukazana jako miasto szare i nieatrakcyjne. Mieszkania są w kiepskim stanie, niemal identyczne, a miejsce w nich jest ograniczone. Nawet leżący śnieg nie jest biały i błyszczący, lecz brudny. Mieszkańcy są przygnębieni i zagubieni. Nic w tym miejscu nie przypomina profesorowi cywilizowanego Londynu. Pytanie, które Tokarczuk zadaje czytelnikowi na koniec, brzmi: jaką wiedzę zdobył profesor Andrews o Warszawie, Polsce, a co najważniejsze - o samym sobie?Stan wojenny z perspektywy obcokrajowca - kontekstDzieła literackie oraz autorzy, którzy w swojej twórczości zajmowali się tematyką stanu wojennego to m.in.:"Raport o stanie wojennym", Marek Nowakowski,"Raport z oblężonego miasta", Zbigniew Herbert (pisany wierszem o ówczesnej rzeczywistości oraz kondycji człowieka),"Kabaret Kici Koci", Miron Białoszewski,"Pan tu nie stał", Stanisław Barańczak (ośmieszenie języka komunistycznej propagandy Polski Ludowej). Zwrot: "Pan tu nie stał" stanowi punkt wyjścia dla tego utworu. Te słowa padały na co dzień, kiedy w długich kolejkach oczekiwało się na dowolny towar. W wierszu do osoby usiłującej wepchnąć się do szeregu mówią różni ludzie, którzy już wcześniej zajęli tam miejsca. Nie posługują się oni jednak swoim własnym głosem i w gruncie rzeczy nie przekazują żadnych treści. Zamiast tego powtarzają zbitki fraz zaczerpniętych z języka mediów i polityki. To ludzie stojący w kolejce, a nie na wiecu politycznym, dlatego należałoby oczekiwać od nich słów prostych, zwyczajnych. Niemniej propaganda osiągnęła już swój cel - zgromadzony w sklepie tłum bełkocze jej językiem. Całość jest rodzajem gry językowej.Chcesz mieć spokój przed egzaminem ustnym? Wyczerpujące opracowanie pytań jawnych to jedyny materiał, którego potrzebujesz, by zdobyć maksimum punktów!
Czy możliwe jest zbudowanie doskonałego państwa? Omów zagadnienie na podstawie utworu Rok 1984 George’a Orwella. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.Od zarania dziejów ludzie zadawali sobie pytanie, czy stworzenie doskonałego państwa jest w ogóle możliwe. Już Platon w swojej filozofii zarysował wizję idealnej polis, której podstawą miała być sprawiedliwość i harmonia. Podobne przemyślenia nurtowały także myślicieli renesansu oraz oświecenia.Mimo to, historia oraz literatura dowodzą, że próby budowania "doskonałych" państw często skutkowały powstaniem systemów totalitarnych, które zamiast uszczęśliwiać obywateli, przynosiły im jedynie cierpienie. George Orwell w powieści "Rok 1984" przedstawia świat, który miał być rzekomo uporządkowany i kontrolowany, stając się w rzeczywistości koszmarną antyutopią.Teza: czy możliwe jest zbudowanie doskonałego państwa?Zbudowanie doskonałego państwa jest niewykonalne, gdyż każda próba narzucenia całkowitej kontroli nad jednostką nieuchronnie skutkuje zniewoleniem i dehumanizacją.Argumentacja: czy możliwe jest zbudowanie doskonałego państwa?George Orwell w powieści "Rok 1984" przedstawia obraz totalitarnej Oceanii, państwa zorganizowanego w sposób, którego celem było zagwarantowanie ładu, bezpieczeństwa i jednolitości. W rzeczywistości jednak ustrój ten przekształcił się w system całkowitego zniewolenia. Partia, której przewodzi mityczny Wielki Brat, ma kontrolę nad każdą sferą życia obywateli. Policja Myśli czuwa nad każdym ruchem, a teleekrany permanentnie monitorują ludzi w ich mieszkaniach i zakładach pracy. Nawet język został podporządkowany władzy - wprowadzono "nowomowę", której zadaniem jest ograniczenie zdolności do niezależnego myślenia, ponieważ brak słów uniemożliwia wyrażenie sprzeciwu.Orwell ukazuje również, w jaki sposób Partia manipuluje prawdą i historią. Główna postać, Winston Smith, pracuje w Ministerstwie Prawdy, gdzie jego obowiązkiem jest fałszowanie dokumentów i korygowanie przeszłych wydarzeń zgodnie z aktualnymi wytycznymi władzy. W rezultacie przeszłość jest nieustannie przepisywana, a rzeczywistość staje się płynna – za prawdę uważa się wyłącznie to, co w danym momencie ogłosi Partia. To dobitnie pokazuje, że w ustroju totalitarnym jednostka traci nie tylko wolność, ale również zdolność oparcia się na jakiejkolwiek obiektywnej rzeczywistości."Rok 1984" przedstawia również dramat jednostki w konfrontacji z opresyjnym systemem. Winston Smith podejmuje próby buntu w sferze myśli, a nawet ryzykuje zakazaną relacją miłosną z Julią. Ostatecznie te działania okazują się daremne – system totalitarny sukcesywnie łamie jego wolę, a Winston zostaje przymuszony do zdrady i bezwzględnego podporządkowania się Wielkiemu Bratu. To zakończenie jest szczególnie wymowne: Orwell dowodzi, że w tego typu państwie nie ma przestrzeni na wolność, szczęście ani indywidualność.Tym samym powieść udowadnia, że koncepcja stworzenia idealnego państwa jest złudzeniem. Ustrój, który zmierza do osiągnięcia całkowitej kontroli i równości, zamiast doskonałości tworzy piekło, w którym jednostka zostaje pozbawiona najważniejszych wartości: wolności, miłości, prawdy i godności. Antyutopia Orwella służy jako ostrzeżenie, że każde państwo usiłujące zbyt mocno ingerować w życie swoich obywateli, prędzej czy później przekształci się w system opresji.Kontekst: czy możliwe jest zbudowanie doskonałego państwa?Podobne rozważania na temat kreowania "państwa doskonałego" odnajdziemy w "Przedwiośniu" Stefana Żeromskiego. Powracający do odrodzonej Polski Cezary Baryka konfrontuje się z różnymi koncepcjami jej przyszłego ustroju. Początkowo jego ojciec, Seweryn Baryka, roztacza przed nim wizję "szklanych domów" – utopijnego kraju dostatku, równości i powszechnego szczęścia. Następnie Cezary poznaje rewolucyjne hasła bolszewickie, które obiecują sprawiedliwość społeczną, lecz w praktyce prowadzą do chaosu i cierpienia.W Polsce Cezary Baryka styka się również z ideami reform i ewolucyjnych przemian społecznych. Żeromski dowodzi, że żadna z tych ścieżek nie gwarantuje osiągnięcia pełnej doskonałości – niektóre propozycje są zbyt utopijne, inne natomiast niosą ze sobą ryzyko przemocy. W efekcie, wizja idealnego państwa okazuje się nieosiągalna, a jedyną realną opcją jest nieprzerwana praca na rzecz usprawniania istniejącego systemu. Podsumowanie: czy możliwe jest zbudowanie doskonałego państwa?Podsumowując, dążenie do wizji doskonałego państwa jest nierealną utopią. Orwell w "Roku 1984" ostrzega przed totalitarnym zniewoleniem, które wyłania się w efekcie prób zbudowania systemu idealnego. Żeromski w "Przedwiośniu" udowadnia, że również w realiach niepodległej Polski nie ma żadnych gotowych recept na perfekcyjny ustrój – marzenie o "szklanych domach" pozostaje wyłącznie symbolem głębokiej tęsknoty za sprawiedliwością i lepszą przyszłością.Literatura uświadamia zatem, że zamiast poszukiwać państwa doskonałego, należy budować system możliwie sprawiedliwy i uwzględniający potrzeby obywateli, akceptując jego nieuniknioną niedoskonałość.100% na maturze ustnej z polskiego? To możliwe! Sprawdź opracowanie pytań jawnych i zdaj egzamin bez problemu.
Problematyka winy i kary. Omów zagadnienie na podstawie Mitologii (cz. I Grecja) Jana Parandowskiego. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.Od początków swojego istnienia literatura śmiało porusza tematy wywołujące dyskusję, a jednym z nich jest motyw winy i kary. Osoby, które zboczyły w życiu z właściwej drogi, zazwyczaj musiały zmierzyć się z następstwami swoich działań. Nie jest przypadkiem, że pisarze są zafascynowani takimi bohaterami. Negatywna postać intryguje odbiorcę, wręcz zachęcając do głębszej lektury. Wynika to z faktu, że dzieła kreują wizerunki osób, których reputacja jest daleka od doskonałości. Literatura uwiecznia rozmaite przekroczenia norm w postępowaniu bohaterów (winy) i ukazuje ponoszenie z tego tytułu odpowiedzialności, lub jej brak. Warto na wstępie postawić pytanie: co skłania bohaterów literackich do czynów, które przynoszą im złą sławę? Motywacją może być chęć zemsty, pragnienie władzy lub dążenie do zdobycia pozycji społecznej. Z drugiej strony, pobudki bywają pozytywne, na przykład chęć niesienia pomocy innym. Zawsze jednak czeka ich kara, czyli odczucie rozmaitych konsekwencji.Problematyka winy i kary - tezaBohaterowie, dopuszczając się winy, muszą ponieść konsekwencje swoich czynów.Problematyka winy i kary - argumentacja Przykładem potwierdzającym tę zasadę jest Prometeusz, archetypiczny buntownik-altruista, który wystąpił przeciwko bogom olimpijskim dla dobra ludzkości. Jego wina polegała na wykradzeniu bogom ognia. W rezultacie spotkała go surowa kara: został przykuty do skał Kaukazu, gdzie orzeł codziennie wyrywał mu regenerującą się wątrobę.Podobnie, mit o Syzyfie doskonale ilustruje tezę o nieuchronności konsekwencji. Syzyf, władca Koryntu, znany ze swojej przebiegłości, nadużył zaufania, oszukując bóstwa i naruszając zarówno boskie, jak i ludzkie zasady - wyjawił tajemnice bogów i próbował przechytrzyć śmierć. Za tę pychę i przewinienia został skazany przez bogów na karę wiecznego, bezcelowego wysiłku: nieustannego wtaczania głazu na szczyt, skąd ten nieodmiennie spadał. Jego historia ukazuje, że w mitologii kara jest nieuchronna i wieczna, a wina zawsze pociąga za sobą konsekwencje, nawet gdy człowiek na krótko próbuje umknąć przed odpowiedzialnością.Problematyka winy i kary - kontekst"Makbet", William Szekspir: tytułowy bohater, kierowany ambicją i żądzą władzy, dopuszcza się zbrodni, mordując króla. To przewinienie prowadzi go do nieustannego niepokoju sumienia, popadnięcia w obłęd i ostatecznej klęski. W ten sposób staje się ofiarą własnych, tragicznych czynów."Zbrodnia i kara", Fiodor Dostojewski: zabójstwo lichwiarki przez Raskolnikowa jest przełomowym momentem w jego życiu, skutkującym wewnętrznym rozdarciem, silnym poczuciem winy oraz koniecznością konfrontacji z własnym sumieniem. Powieść Fiodora Dostojewskiego przedstawia drogę głównego bohatera od popełnienia zbrodni do próby moralnego odzyskania równowagi i odkupienia win poprzez cierpienie.Problematyka winy i kary - podsumowanieOcena postępowania postaci literackich jest zawsze rezultatem indywidualnej hierarchii wartości i kodeksu etycznego każdej jednostki. Najbardziej sprawiedliwym moralnym sędzią człowieka pozostaje sumienie. Bohaterowie, którzy popełniają różne przewinienia, zmagają się z odmiennymi konsekwencjami. Motyw winy i kary jest zagadnieniem ponadczasowym, które jest aktualne w każdej epoce literackiej.Nie ryzykuj na egzaminie! Skorzystaj z gotowych odpowiedzi do pytań jawnych i zdobądź pewność na ustnej maturze!
Motyw przemiany bohatera. Omów zagadnienie na podstawie Zbrodni i kary Fiodora Dostojewskiego. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.Motyw przemiany bohatera należy do najczęściej podejmowanych w literaturze. Może ona dotyczyć sposobu myślenia, sfery moralności lub postawy wobec życia. Zazwyczaj jest rezultatem trudnych doświadczeń, spotkania z innymi ludźmi albo przełomowych wydarzeń. W "Zbrodni i karze" Fiodora Dostojewskiego obserwujemy niezwykle dramatyczną drogę przemiany głównego bohatera - Rodiona Raskolnikowa.Motyw przemiany bohatera - tezaPrzemiana bohatera w literaturze dowodzi, że człowiek nie jest istotą statyczną. Choć może błądzić i popełniać zło, ma szansę na moralne odrodzenie – zwłaszcza dzięki refleksji, przeżywanemu cierpieniu oraz spotkaniom z drugim człowiekiem.Motyw przemiany bohatera - argumentacja Na początku powieści Raskolnikow kieruje się teorią o "ludziach niezwyczajnych". Wierzy, że jednostka wybitna ma prawo łamać prawo moralne, o ile jej czyny przyniosą korzyść ludzkości. Zgodnie z tą ideą decyduje się na zbrodnię, mordując lichwiarkę.Po dokonaniu tego czynu bohater przechodzi długą i bolesną przemianę wewnętrzną. Zaczyna dostrzegać, że jego teoria była mylna, a on sam nie jest "wyjątkowy", lecz podlega tym samym prawom moralnym co każdy inny człowiek. Sonia Marmieładowa odgrywa tu znaczącą rolę i uczy go:Dzięki niej Raskolnikow wyznaje winę i podejmuje pokutę, co stanowi początek jego moralnego odrodzenia. Dostojewski tym samym dowodzi, że autentyczna przemiana człowieka zaczyna się od uznania swoich błędów i otwartości na drugiego człowieka.Motyw przemiany bohatera - kontekstRównież Konrad, główny bohater trzeciej części "Dziadów" Adama Mickiewicza, przechodzi przemianę duchową. Ulegając początkowej pysze, buntuje się przeciwko Bogu z głębokim poczuciem jednostkowej siły i wyjątkowości.W trakcie Wielkiej Improwizacji żąda boskiej mocy, by móc zbawić naród, jednak jego bunt kończy się klęską. Dopiero w końcowych scenach dramatu Konrad pokornieje i zaczyna rozumieć, że zbawienie nie leży w mocy jednostki, lecz w ofierze i poświęceniu. Przemiana bohatera, podobnie jak w przypadku Raskolnikowa, dokonuje się za sprawą cierpienia i refleksji, a jej ostatecznym celem jest odnalezienie właściwej drogi moralnej.Motyw przemiany bohatera - podsumowanieMotyw przemiany bohatera dowodzi, że człowiek ma zdolność do zmiany swojego życia pod wpływem przeżytych doświadczeń i wewnętrznej refleksji. Raskolnikow w "Zbrodni i karze" odbywa drogę od pychy i zbrodni do pokory oraz przyznania się do winy. Konrad z "Dziadów cz. III" także przechodzi duchową transformację, rozpoczynając od buntu przeciw Bogu i kończąc na zrozumieniu, że nie on jest jedynym decydentem w sprawach losów narodu. Oba te przykłady literackie ukazują, że przemiana bohatera często łączy się z cierpieniem, jednak prowadzi do moralnego oczyszczenia i wewnętrznego odrodzenia.Chcesz opanować każde zagadnienie z matury ustnej na 100%? Sprawdź szczegółowe opracowanie pytań jawnych i zdaj z łatwością!
Utopijny i realny obraz rzeczywistości. Omów zagadnienie na podstawie Przedwiośnia Stefana Żeromskiego. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.Od zarania dziejów ludzie marzyli o sprawiedliwym i szczęśliwym świecie, wolnym od wszelkich problemów. Chociaż utopijne wizje mają moc inspiracji, nierzadko zderzają się one z trudną codziennością, która daleko odbiega od ideałów. Literatura często ukazuje ten kontrast, sytuując swoich bohaterów między wielkim marzeniem a realnością.Utopijny i realny obraz rzeczywistości - tezaKontrastowe zestawienie utopijnej i realnej wizji świata pokazuje, że marzenia są nieodzowne, gdyż nadają sens podejmowanym działaniom. Jednak to dopiero trudna rzeczywistość ostatecznie weryfikuje ich faktyczną wartość.Utopijny i realny obraz rzeczywistości - argumentacja W "Przedwiośniu" utopijnym obrazem rzeczywistości jest wizja szklanych domów - metafory dobrobytu, równości i sprawiedliwości. Ojciec Cezarego, Seweryn Baryka, zaszczepia w synu nadzieję na istnienie tak idealnej Polski. Jednak po przyjeździe do kraju, Cezary odkrywa zupełnie inną rzeczywistość:Ten gwałtowny kontrast między marzeniem a życiem prowadzi bohatera do głębokiego rozczarowania i zmusza go do pytań o cel dalszej walki. Żeromski ukazuje także inne "utopie" polityczne: program ewolucyjnych reform proponowany przez Gajowca oraz koncepcję rewolucji forsowaną przez Lulka. Chociaż te projekty wydają się bardziej realistyczne, również mają w sobie cechy idealistycznych wizji, które są trudne do pełnego urzeczywistnienia.Utopijny i realny obraz rzeczywistości - kontekstPodobny kontrast ukazuje "Lalka" Bolesława Prusa. Stanisław Wokulski marzy o miłości do Izabeli Łęckiej i żywi nadzieję, że jego awans społeczny pozwoli mu zdobyć jej względy. Jest to jego osobista "utopia", która gwałtownie zderza się z realiami: surowymi podziałami klasowymi oraz wyniosłą obojętnością arystokratki. Również idealistyczne pragnienia dotyczące poprawy losu najuboższych czy odrodzenia narodu, napotykają na mur obojętności społeczeństwa. Prus, podobnie jak Żeromski, dowodzi, że człowiek potrzebuje marzeń, jednak codzienne życie jest znacznie bardziej skomplikowane i nie pozwala na ich łatwe urzeczywistnienie.Utopijny i realny obraz rzeczywistości - podsumowanieDzieła te, "Przedwiośnie" i "Lalka", zgodnie ukazują, że wizje utopijne są wartościowe, gdyż stanowią źródło inspiracji dla jednostki i wyznaczają kierunek jej działań. Dopiero jednak w konfrontacji z realnym światem widać, jak wielkim wyzwaniem jest ich pełna realizacja. Choć marzenia są siłą napędową, rzeczywistość zmusza do szukania kompromisów i przyjęcia bardziej realistycznej perspektywy.Dowiedz się więcej o innych zagadnieniach maturalnych, korzystając z kompleksowego opracowania pytań jawnych, które przygotowała egzaminatorka języka polskiego!
Motyw cierpienia niezawinionego. Omów zagadnienie na podstawie znanych Ci fragmentów Księgi Hioba. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.Cierpienie stanowi nieodłączny element ludzkiego życia, co tłumaczy jego powszechną obecność w literaturze. Dzieła literackie najczęściej przedstawiają ten motyw w dwóch głównych ujęciach: jako cierpienie zawinione lub niezawinione. Niewątpliwie to drugie jest najbardziej dotkliwe, ponieważ jest narzucone i trzeba przeżyć je niezależnie od własnej woli. Motyw cierpienia niezawinionego - tezaCierpienie niezawinione to uczucie, która kształtuje postawy moralne oraz zachowanie postaci literackich. W efekcie, człowiek przyjmuje wobec niego różne reakcje: od całkowitej akceptacji po otwarty bunt.Motyw cierpienia niezawinionego - argumentacja Biblijny Hiob stanowi przykład postawy polegającej na pogodzeniu się z cierpieniem niezawinionym. Choć był człowiekiem sprawiedliwym, Bóg zesłał na niego wszelkie możliwe nieszczęścia: utracił cały dobytek, swoje dzieci, a w końcu sam został dotknięty trądem. Była to choroba uznawana wówczas za nieuleczalną, która pozbawiła go szacunku w oczach otoczenia (chorobę tę traktowano bowiem jako karę za wyjątkowo ciężkie grzechy).Męka, która go spotkała, była tak okrutna, że religijny Hiob nie potrafił jej zrozumieć. Początkowo milczał, później ogarnął go płacz. Mimo to, cały czas zachowywał ufność wobec Stwórcy, wierząc, że Jego zamiary są niezbadane, a wszystko, co go spotyka, musi mieć głębszy sens. Biblijny bohater nie utracił wiary choć poniósł ogromne straty. Okazał się wzorem heroicznej cierpliwości i w nagrodę za posłuszeństwo odzyskał utracone mienie i zdrowie, założył nową rodzinę i cieszył się szczęściem aż do późnej starości.Księga Hioba stawia fundamentalne pytanie o sens cierpienia. Jedyną odpowiedzią, jaką można w niej odnaleźć, jest ujęcie cierpienia jako próby, której Bóg poddaje człowieka, aby sprawdzić siłę jego wiary i ufności. Może na nią zostać wystawiony każdy z nas.Motyw cierpienia niezawinionego - kontekstAby zilustrować temat cierpienia, warto omówić jeden wybrany utwór, na przykład z okresu II wojny światowej. Pasują tu takie dzieła jak:kadr z filmu "Pianista"Motyw cierpienia pojawia się również w: Motyw cierpienia niezawinionego - podsumowanieBohaterowie utrwaleni na kartach tych dzieł pokazują odbiorcy, jakie postawy można przyjąć wobec napotkanych nieszczęść. Niektórzy przyjmują cierpienie z pokorą (jak biblijny Hiob), inni zaś buntują się, aktywnie szukając wyjścia z trudnej sytuacji. Nieszczęściu można się poddać, akceptując je, lub mu się przeciwstawić. Topos cierpienia jest zatem tematem uniwersalnym, podejmowanym przez wszystkie dziedziny sztuki, nie tylko przez dzieła literackie. Poznaj kompleksowo opracowane odpowiedzi do pytań jawnych na maturę 2026 i przygotuj się na egzamin zgodnie z aktualnymi wymaganiami CKE.